SỬ DỤNG BIỂU ĐỒ FOOTPRINT THẾ NÀO? (PHẦN 1)
Như mọi người giao dịch thì từ trước đến nay biểu đồ nến và volume đã khá quen thuộc, tuy nhiên biểu đồ nến và volume có rất nhiều thiếu sót mà mọi người sẽ không thể nào làm được nếu so sánh với biểu đồ footprint.
Footprint làm được gì?
- Footprint cho bạn biết ai (phe mua/phe bán) đang kiểm soát thị trường tại thời điểm hiện tại
- Khối lượng của phe mua và phe bán chính xác là bao nhiêu.
- Cú breakout là thật hay giả
- Nến tăng nhưng có thật sự phe mua đang kiểm soát?
Và còn rất nhiều điều nữa mà mọi người sẽ khám phá với footprint
Biểu đồ Footprint là gì?
Nhìn biểu đồ biên dưới mọi người đã quá quen trên là nến nhật, dưới là cột khối lượng (volume). Ở đây mọi người chỉ biết volume tổng của cây nến đó (bao gồm cả phe mua và bán cộng gộp lại)
Tuy nhiên, ý tưởng footprint ra đời thay vì tổng gộp lại thì chia cụ thể thành 2 cột: phe bán (bên trái cây nến – giá bid) và phe mua (bên phải cây nến – giá ask)
Mới đầu mọi người chưa quen sẽ khá rối vì nến nhật chỉ có OHLC, còn ở đây ngoài nến nhật có thêm 2 cột bên trái và phải nữa và rất nhiều thông tin
Ở trên hình là 1 cây nến nhật có cột bán 2.79K hợp đồng, còn cột mua 2.99K hợp đồng. Mọi người cũng có thể xem từng vùng giá từ trên xuống của 2 cột này mình sẽ đưa lại về dạng bảng ở cây nến này cho dễ hình dung
| 1100 | 1220 |
| 941 | 977 |
| 291 | 281 |
| 204 | 243 |
| 231 | 261 |
| 16 | 8 |
| 2.79K | 2.99K |
Dòng cuối mình in đậm chính là tổng của tất cả bên trên. Như vậy tại mỗi mốc giá ở cây nến nhật mọi người sẽ biết khu vực đó có bao nhiêu hợp đồng bán và mua. Trong trường hợp trên cây nến chia thành 6 vùng giá và hiển thị thông tin ở 2 cột bid/ask
Ngoài ra ở cuối cây nến nhật mọi người thấy con số Delta = 201
Con số này chính là tổng volume ở cột ask (phía người mua) – volume cột bid (phía người bán)
= 2.99k – 2.79k
Nếu con số này dương thì sẽ hiển thị màu xanh, ngược lại mặc định âm sẽ màu đỏ. Màu xanh cho biết phe mua đang chiếm ưu thế (vì mọi người lấy phía mua – bán để ra con số delta mà), còn âm (đỏ) tức là phe bán đang chiếm ưu thế hơn
Như vậy mọi người có thể thấy nến xanh thì đương nhiên delta sẽ dương vì phe mua chiếm ưu thế, nhưng thực tế nếu đọc footprint không phải như vậy.
Hiểu đơn giản nến nhật chỉ xem xét nến tạo thành xanh hay đỏ do giá đóng cửa và mở cửa
Nến xanh = giá đóng cửa > giá mở cửa
Nến đỏ = giá đóng cửa < giá mở cửa
Cho nên không thể dựa vào màu nến mà chúng ta biết là phe nào chiếm ưu thế hơn phe nào mà phải dùng biểu đồ Footrpint. Đây là vấn đề lớn nếu anh em giao dịch price action chỉ đọc biểu đồ nến nhiều lúc sẽ chỉ nhìn thân nến mà đoán phe mua ưu thế hơn là hoàn toàn thiếu căn cứ.
HIỂU VỀ CƠ CHẾ KHỚP LỆNH
Trước khi đi tiếp đến phần hướng dẫn sâu hơn mình sẽ giải thích thêm về cột bid/ask trên biểu đồ footprint để sau này mọi người dễ nhớ và dễ hình dung. Vì không hiểu bản chât nhiểu anh em giao dịch hay nhầm lẫn và cũng không biết giải thích sao lại có bid/ask khá rối đúng không nào.
Ban đầu mình mới tìm hiểu cái biểu đồ Footprint cũng vậy, sau đó mình đã liên hệ đến 1 thực tế là “tiệm vàng”
Mọi người sẽ thấy tiệm vàng hàng ngày sẽ niêm yết giá giả sử
MUA VÀO – 80 triệu/lượng
BÁN RA – 80.5 triệu/lượng
Rõ ràng là tiệm vàng luôn mua bán chênh lệch và khoảng chênh lệch này họ ăn, ở trên là 0.5 triệu/lượng
Nếu mọi người đi mua vàng 1 lượng với giá mà tiệm vàng họ bạn là 80.5
Ngay lập tức mọi người bán trả lại cho tiệm vàng thì họ chỉ mua giá 80 mà thôi
Khoảng chênh lệch này anh em giao dịch forex nhiều sẽ quen với spread – chênh lệch giá
Ở crypto thì ít khi anh em để ý thực ra nó hiển thị ở biểu đồ DOM
Ví dụ đây là sổ lệnh (DOM) của bitcoin trên sàn binance tại 1 thời điểm mình chụp
Mọi người nếu mua bitcoin thì sẽ khớp lệnh với giá Ask thấp nhất ở cột màu đỏ phía trên 108093.87, khi mua bạn luôn muốn tìm giá thấp nhất mà người bán chào (ask) – ở cột Ask màu đỏ giá chào của người bán từ thấp nhất lên cao nhất
Còn trường hợp mọi người đi bán bitcoin giá sẽ khớp với cột bid (người đang chờ mua) cột màu xanh – 108093.86, đương nhiên khi bán bạn muốn bán cho người mua trả giá cao nhất – cột xanh bid này được sắp xếp theo thứ tự giá cao nhất xuống thấp nhất
Khi phân biệt được hình ảnh “tiệm vàng” hay biểu đồ sổ lệnh của Binance trên bạn cũng có thể hình dung rất rõ ràng về phe bán và phe mua, spread. Ở thời điểm ổn định thì spread như bitcoin trên chênh khá thấp, nhưng nếu thời điểm thanh khoản thấp hoặc giá biến động lớn spread có thể lên cao nhiều lần.
Hoặc thực tế bạn có thể nghe báo đài những thời điểm giá vàng lên đỉnh điểm chênh lệch giá lên tới 5 triệu hoặc hơn. Vì sao vậy? Vì người bán thì muốn bán giá cao hơn nữa khi thị trường đang FOMO, còn người mua thì lại nhảy vào mua bấp chấp FOMO mà ít quan tâm đến giá người bán chào là bao nhiêu.
Khi hiểu về bid/ask/spread thì mọi người sẽ đến phần tiếp theo là lệnh được khớp ở 2 cột bid/ask này
Như đã biết ở trên cột trái (phe bán) giá bid, cột phải (phe mua) giá ask – nếu nghe mà chưa đọc giải thích ở trên bạn sẽ khó hình dung đúng chưa nào. Đến đây thì mọi người đã hiểu tại sao phe mua lại ở phía cột ask rồi, phe mua sẽ khớp lệnh được nếu người bán cho 1 mức giá hợp lý (giá Ask), với tiệm vàng thì là giá chào bán của tiệm vàng cho người mua
Còn cột phe bán là mức giá mà tiệm vàng sẽ thu mua của bạn (giá bid)
Nếu đứng dưới góc độ tiệm vàng bạn sẽ rất dễ hiểu về bid (giá mua vào) và ask (giá bán ra)
Ở đây mình sẽ tách biệt ra thành 4 nhóm
- Phe bán
- Phe mua
- Tiệm vàng mua vào (Bid)
- Tiệm vàng bán ra (Ask)
Khi bạn tham gia bán bitcoin bạn sẽ lên sàn binance và thực hiện lệnh sell (cụ thể chính xác hơn là sell market)
Ngược lại nếu đi mua thì lệnh bạn đặt là buy market
Tuy nhiên, nếu bạn thấy giá quá cao nhưng muốn mua ở thấp hơn bạn sẽ đặt lệnh chờ buy limit ( ví dụ giá bitcoin đang 100k, bạn muốn mua ở 99k nhưng thay vì chờ giá về đó để đặt thì bạn đặt lệnh chờ sẵn buy limit mà không cần ngồi canh 24/7 khi giá về mức này)
Với trường hợp bạn bán bitcoin ở giá mong muốn 110k nhưng hiện tại giá lại 100k thôi bạn sẽ đặt lệnh sell limit ở 110k – nếu giá về mức này lệnh của bạn sẽ tự động khớp bán
Như vậy 4 nhóm trên mình có thể viết lại thành:
- Phe bán (sell market)
- Phe mua (buy market)
- Tiệm vàng mua vàng (giá bid) – lệnh chờ mua – buy limit
- Tiệm vàng bán ra (giá ask) – lệnh chờ bán – sell limit
Khi bạn ra tiệm vàng mua vàng tức là bạn đang đi mua với lệnh buy market – còn tiệm vàng bán cho bạn vàng với giá chào sẵn – Sell Limit, hiểu đơn giản là giá tiệm vàng bán ra đã niêm yết sẵn họ chỉ chờ có ai đến mua là khớp lệnh
Ngược lại bạn đi bán vàng sell market – còn tiệm vàng mua vàng của bạn – buy limit, hiểu đơn giản đây là giá tiệm vàng niêm yết sẵn mua vào và chờ nếu có người bán đến thì khớp lệnh
Như vậy trong phần này mọi người đã hiểu rất chi tiết biểu đồ Footprint về cách hiển thị và ưu điểm so với nến nhật và mình có giải thích 1 phần rất quan trọng về bid/ask/spread, sell market – khớp với buy limit, buy market – khớp với sell limit
Tóm lại, phần cơ chế khớp lệnh này anh em chỉ cần đứng ở vị thế nhà cái chờ mua (giá bid – buy limit) nếu ông nào đến bán (sell market) thì khớp lệnh. Còn nhà cái chào giá (ask – giá sell limit đợi sẵn) ông nào đến mua hàng (buy market) thì khớp lệnh
Hiểu rõ bản chất rồi thì ae sẽ không bị nhầm lẫn và các phần sau ae sẽ sử dụng footprint tốt hơn, hẹn mọi người ở phần sau.
Như mọi người giao dịch thì từ trước đến nay biểu đồ nến và volume đã khá quen thuộc, tuy nhiên biểu đồ nến và volume có rất nhiều thiếu sót mà mọi người sẽ không thể nào làm được nếu so sánh với biểu đồ footprint. Footprint làm được gì? Footprint cho bạn biết…